Price of Internet Censorship

The paper was submitted for the course of Information Systems Mass Attack and Defence at Tallinn University of Technology. December, 2011

1. Introduction. The essence of censorship

Censorship possibly is as old as a political system itself. The evil side of politics (and the latter always has the former) dictates the suppression of opponents.

According to Merriam-Webster dictionary, censorship is to examine communication/expression or resource in order to suppress or delete content if it is objectionable [1].

Censorship is an endless “catch me if you can” game. Innovation brings the censorship victims one step ahead of censors and the internet also did. In “traditional”, pre-internet terms censorship can be an exclusion of content from newspaper or TV program. It mainly (but not necessarily) concerns the content, but not the source. As for internet censorship, oppressing the source is more common.

Censorship can be dictated by not only political but also by social or cultural norms. Internet censorship, which in technical terms is content filtering, can be employed by public institution (schools, libraries. . .), private enterprises, end users (so called, client-side filtering, for example, parental control). In some circumstances, it can be considered ethical and legalized (filtering porn).

Censorship can exist anywhere with varying degrees, but there is a correlation between political systems and censorship: the more democratic a political system is the less chance exists for any kind of censorship there.

2. More on internet censorship

Internet censorship roughly includes the following activities: blocking web resources, suppressing freedom of expression online, monitoring online activities of users, suppress access to internet or not allowing internet connection at all.

Censorship has its side effects on whole society. One of them is self-censorship. Authoritarian governments can arrest one dissident to serve a showcase. In China, a lot of people avoid posting controversial comments or doing any politically objectionable activities online. They are just afraid. In some situations, self-censorship works better than actual censorship techniques.

Internet censorship geographic distribution (Fig.1 [2]) roughly coincides map of authoritarian/democratic regimes (Fig.2 [3]). China is the most prominent online censor in the world, but not the worst censorship case. North Korea does not have internet connection at all (only some high ranking officials have access to the internet) and the population can access only countrywide intranet which is totally controlled by the government. At the same time, computers are available only in educational institutions.

Another heavy case of internet censorship is Iran, which is suppressing any objectionable political activities online. Arrests are common. Iran is also planning to build an intranet like North Korea to further their efforts of political suppression.

Figure 1. Internet Censorship Ranking 2009. Source: Reporters Without Borders

But China is the most technically sophisticated censor of the world. The Great China Firewall (official name Golden Shield Project) along with various other software/hardware filtering schemes is built by Chinese government. On the other hand there are a lot of tools and workarounds to avoid the filtering. But arrests of bloggers, permanent monitoring and atmosphere of fear tears down the call for freedom in most of the Chinese users.

Internet censorship is well-known for democratic states too. But reasons are rather ethical or provoked by national security than political. In the USA, internet is not censored in its common understanding. But traffic can be monitored (automatically by machines/computers) for suspicious activities or security agencies can have broader than usual powers.

Figure 2. Democracy Index 2010. Source: Economic Intelligence Unit

3. Types of internet filtering

There are several technical implementations of online censorship. They vary in terms of sophistication (including number and quality of personnel needed), supposed results (depends what should be censored) and of course, costs.

The differences between internet filtering mechanisms stipulate where actually internet filtering is taking place – at users’ computers, at ISP level or at the international internet gateway of the country.

So called in-line filtering (HTTP proxies [4], TCP/IP header/content filtering [5], various hybrid approaches [6]) can be placed anywhere between the user and web resources. In this case, ISP takes main operational responsibility for filtering. To be more reliable, filtering should happen on so called choke point – location where all communications (which are supposed to be filtered) should go through.

If filtering mechanisms will be positioned on international internet gateway, then ISPs have fewer responsibilities. Special government agency can take care of censorship. DNS tampering [7] filtering method is usually placed on gateway. განვაგრძოთ კითხვა “Price of Internet Censorship”

Volunteers and Cyber Security: Options for Georgia

Master Thesis.

Author: Mikheil Basilaia.


The thesis explores possibilities to develop defensive cyber capabilities of Georgia by finding practical ways to overcome the qualified manpower shortage in the cyber security sector. The work focuses on leveraging the volunteer option.

The thesis brings relevant examples of potential solutions from Estonia (Cyber Defense Unit), the UK (Land Information Assurance Group – LIAG; Warning, Advice and Reporting Point – WARP), the USA (cyber units of Reserve Component of US armed forces), China (cyber militias), Russia (patriotic cyber volunteers) and also discusses possibilities which can arise from the Georgian environment. The thesis will not only discuss probable positive solutions, but also argue why some solutions will not work for Georgia.

Potential solutions should be applicable to and implementable in Georgia taking into account its current IT environment, political, economic, social factors and resources that Georgia could realistically allocate for solutions in the coming years. Georgian example can also be useful for other small countries with limited financial and human resources.

The sources of the thesis are research papers, books, (independent) experts from Estonia and Georgia, representatives of governmental agencies of Georgia, as well as supporting material from popular media.

The thesis is written in English, consists of 72 pages, 6 chapters, 3 figures and 4 tables.

[scribd id=97418277 key=key-29qwuxlzg1fxch4lbvl0 mode=list]

კანონპროექტი ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ

თებერვალში პარლამენტში შევიდა კანონპროექტი ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ (რეგისტრაციის #07–3/550; 03.02.2012). თუ უახლოეს მომავალში პარლამენტმა კანონპროექტი მიიღო, ის ძალაში ივნისში შევა.

კანონი საქართველოს ინფორმაციული უსაფრთხოების გარემოში რადიკალური ცვლილებების საფუძველი იქნება. მისი მთავარი თემა ე.წ. კრიტიკული ინფორმაციული ინფრასტრუქტურა და მისი დაცვაა.

კრიტიკულ ინფრასტრუქტურას კანონპროექტის მე–2 მუხლი განსაზღვრავს როგორც:

იურიდიული პირების, სახელმწიფო ორგანოებისა და საქმიანობის სფეროების ერთობლიობა, რომელთა ინფორმაციული სისტემების უწყვეტი ფუნქციონირება მნიშვნელოვანია ქვეყნის თავდაცვის ან/და ეკონომიკური უსაფრთხოებისათვის, სახელმწიფო ხელისუფლების ან/და საზოგადოების ნორმალური ფუნქციონირებისათვის.

კრიტიკული ინფრასტრუქტურის კონკრეტული სია კანონის მიღებიდან 6 თვეში უნდა დადგინდეს. მას, სავარაუდოდ, ეროვნული უსაფრთხოების საბჭო ჩამოაყალიბებს და საქართველოს პრეზიდენტი დაამტკიცებს.

კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სისტემების განსაზღვრა აუცილებელია ქვეყნის კიბერ შესაძლებლობების ეფექტურად გამოყენებისთვის. სიაში სავარაუდოდ შევლენ ბანკები, ინტერნეტ სერვის პროვაიდერები, საკომუნიკაციო კომპანიები, სამთავრობო სააგენტოების ინფორმაციული სისტემები, ქვეყნის ელექტროენერგიითა და წყლით მომარაგებაზე პასუხისმგებელი სისტემები. . . კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სიაში (სავარაუდოდ) არ შევლენ სამხედრო ინფორმაციული სისტემები:

1. კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაში, პირველ რიგში, სამოქალაქო ობიექტები მოიაზრებიან.

2. სამხედრო უწყებები თავად უნდა იყვნენ პასუხისმგებელნი თავიანთ ინფორმაციულ სისტემებზე.

ინფორმაციული უსაფრთხოების მხრივ, სამოქალაქო და სამხედრო სფეროები გაყოფილი უნდა იყოს. კომპეტენციათა აღრევამ, შესაძლოა, სამართლებრივი პრობლემები გამოიწვიოს. თუ სამოქალაქო ობიექტებზე კიბერ თავდასხმა ხორციელდება და მათ სამხედრო უწყება პასუხობს, ეს, შესაძლოა, სამხედრო აგრესიად ჩაითვალოს – კიბერ უსაფრთხოების მხრივ საერთაშორისო სამართლის აქტების სიმწირე მრავალფეროვანი ინტერპრეტაციის საშუალება იძლევა. თეორიული სამართლებრივი პრობლემების წარმოშობა სამოქალაქო და სამხედრო კიბერ სფეროების გამიჯვნის ერთადერთი მიზეზი არ არის. ინფორმაციული უსაფრთხოების მენეჯმენტისა და კონკრეტულ საფრთხეებზე პასუხისთვისაც დომენების გაყოფა უფრო ეფექტურია.

კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სია დადგინდება (უნდა დადგინდეს) საქართველოს კიბერ შესაძლებლობების გათვალისწინებით. კრიტიკული ინფრასტრუქტურის საყოველთაოდ მიღებული სია არ არსებობს – ყველა ქვეყანას ის ობიექტები შეჰყავს, რომელთა დაცვის უნარიც რეალურად გააჩნია (და რომლებიც რეალურად კრიტიკულად მნიშვნელოვანნი არიან ქვეყნისთვის).

გარდა ამისა, კანონპროექტი ითვალისწინებს კრიტიკული ინფრასტრუქტურის ობიექტების მიერ გარკვეული სავალდებულო ღონისძიებების გატარებას. კანონში გათვალისწინებული რამდენიმე პუნქტი ქართული ბიზნეს გარემოსათვის სრულიად ახალი იქნება:

1. ობიექტები ვალდებული იქნებიან ინფორმაციული უსაფრთხოების პოლიტიკა შეიმუშავონ.

2. ობიექტებს უნდა ჰყავდეთ ინფორმაციული უსაფრთხოების ოფიცერი.

3. ობიექტებს უნდა ჰყავდეთ ჯგუფი, რომელიც ამ ობიექტის ინფორმაციური უსაფრთხოების უზრუნველყოფით იქნება დაკავებული.

4. კანონი ობიექტებს ავალდებულებს ინფორმაციული სისტემების აუდიტსა და დატესტვას (penetration testing – შეღწევადობის დატესტვა ანუ სისტემის მდგრადობისა და დაცულობის შემოწმება). აუდიტისა და ტესტინგის სტანდარტებს იუსტიციის სამინისტროს მონაცემთა გაცვლის სააგენტო დაადგენს.

5. კანონი აგრეთვე განსაზღვრავს კრიტიკური ინფრასტრუქტურის ობიექტებისათვის მონაცემთა/ინფორმაციის კლასიფიკაციის 4 დონეს: კონფიდენციალური (Confidential), შეზღუდული (Restricted), არაკლასიფიცირებული (Declassified), ღია (Public).

ინფორმაციის კლასიფიკაციის ერთიანი სისტემა გაამარტივებს ინფორმაციის მენეჯმენტსა და მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფას. მეორეს მხრივ, რადგანაც კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სიაში სხვადასხვა სფეროს ობიექტები შევლენ, შესაძლოა, 4–დონიანი კლასიფიკაცია მათ საქმიანობას არ შეესაბამებოდეს. თუმცა ამის შანსი არცთუ მაღალია, რადგანაც კლასიფიკაციის ეს ფორმატი ინფორმაცის ეფექტურად დახარისხების საშუალებას იძლევა (უხეშად რომ ვთქვათ, 4 დონე არც ცოტაა და არც ზედმეტი; გარდა ამისა, არ არის აუცილებელი კომპანიამ კლასიფიკაციის ოთხივე დონე გამოიყენოს – შესაძლოა, მას საერთოდ არ ჰქონდეს ღია ან კონფიდენციალური ინფორმაცია).

სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის დაცვის სფეროში მთავარ პასუხისმგებლობას იუსტიციის სამინისტროს მონაცემთა გაცვლის სააგენტო აიღებს. იგი დაადგენს აუდიტისა და ტესტინგის სტანდარტებს. ამჟამად საქართველოს ბაზარზე ინფორმაციული სისტემების აუდიტს მხოლოდ DPA სთავაზობს, პენეტრაციის ტესტინგის კომპანია კი არ არსებობს. შესაძლოა, ორივე მიმართულებით საქართველოს ბაზარზე უცხოური კომპანიები შემოვიდნენ ან მონაცემთა გაცვლის სააგენტომ შეითავსოს ეს ფუნქციები.

კანონპროექტი აგრეთვე განსაზღვრავს კომპიუტერულ ინციდენტებზე სწრაფი რეაგირების (CERT – Computer Emergency Response Team) ჯგუფის უფლება–მოვალეობებს. CERT კომპიუტერული ინციდენტების/საქართველოზე კიბერ შეტევების დროს, ტექნიკური თვალსაზრისით, თავდაცვის წინა ხაზი გახდება. თუმცა CERT–ის ფუნქციები მხოლოდ კრიტიკული ინფრასტრუქტურით არ უნდა შემოიფარგლოს.–ს კომპეტენციას, მუშაობის პროცედურებს, რეაგირების მექანიზმებსა და საქმიანობის სხვა წესებს მონაცემთა გაცვლის სააგენტო შესაბამისი ნორმატიული აქტით დაადგენს.

კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვისათვის (CIIP/CIP – Critical Information Infrastructure Protection) ორი ძირითადი მიდგომა არსებობს:

1. CIP განსაზღვრულია კანონით, მთავრობას მხოლოდ დაცვის უზრუნველყოფის მონიტორინგის ფუნქციები აკისრია, დაცვაზე პასუხისმგებლობის უდიდეს ნაწილს იღებენ თავად ობიექტები – ასეთი მიდგომა აპრობირებულია ქვეყნებში, სადაც IT სფერო კარგად არის განვითარებული, სადაც კრიტიკური ინფრასტრუქტურის ობიექტებს შეუძლიათ თავად უზრუნველყონ თავიანთი სისტემების დაცვა (რასაც, სავარაუდოდ, კანონის მიღებამდე ობიექტები ისედაც აკეთებდნენ).

2. კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვაზე პასუხისმგებლობის ნაწილი გაყოფილია თავად ობიექტსა და სახელმწიფოს შორის. ამ შემთხვევაში სახელმწიფო არიან CIP ინიციატორი, მიმართულების განმსაზღვრელი და მთავარი მოქმედი პირი. საქართველოში სახელმწიფოს მიერ პასუხისმგებლობის აღება IT სექტორის სისუსტიდან გამომდინარე ბუნებრივია.

კანონპროექტის გამოქვეყნებისთანაზე ქართულ მედიაში გაჩნდა ეჭვები, რომ კანონპროექტს მთავრობა ინტერნეტ კონტროლისთვის გამოიყენებს.

პირველ რიგში, უნდა აღინიშნოს, რომ კანონი ვრცელდება მხოლოდ კრიტიკული ინფრასტრუქტურის ობიექტებზე, რაც მე–3 მუხლის პირველ ქვეპუნქტშია განსაზღვრული.

კანონპროექტის მე–8 მუხლის მე–4 ქვეპუნტის მიხედვით, ობიექტზე კიბერ შეტევის შემთხვევაში,–ს ექნება უფლება ობიექტისგან მოითხოვოს ინფორმაცია (თუნდაც კონფიდენციალური) ან წვდომა ინფორმაციულ აქტივზე თუ ეს შეტევის/საფრთხის აღმოფხვრისთვის იქნება საჭირო. კანონში კონკრეტულად არის განსაზღვრული, რომ ასეთი ინფორმაცია ან წვდომა უნდა შეესაბამებოდეს ინციდენტზე რეაგირების საჭიროებებს და შეთანხმებული იქნება ობიექტის ინფორმაციული უსაფრთხოების ობიექტთან (მეორეს მხრივ, თუ კრიტიკული ინფრასტრუქტურის ობიექტი თავად შეძლებს კიბერ ინციდენტთან გამკლავებას,–ს ჩარევის საფუძველი არ ექნება). კანონპროექტის მე–8 მუხლის მე–4 პუნქტი:

სწრაფი რეაგირების ჯგუფს უფლება აქვს, მოითხოვოს წვდომა  კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სუბიექტის ინფორმაციულ აქტივზე, ინფორმაციულ სისტემაზე ან/და ინფორმაციულ ინფრასტრუქტურაში შემავალ საგანზე, თუ ამგვარი წვდომა აუცილებელია მიმდინარე ან მომხდარი კომპიუტერული ინციდენტზე სათანადო რეაგირებისათვის. კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სუბიექტის ინფორმაციული უსაფრთხოების ოფიცერი, მოთხოვნის გონივრულ ვადაში განხილვის შედეგად, სწრაფი რეაგირების ჯგუფს დაუყოვნებლივ აცნობებს შესაბამისი წვდომის შესაძლებლობის თუ შეუძლებლობის შესახებ.

ამ პუნქტში გაურკვევლობას იწვევს ბოლო წინადადება. გაუგებარია შეუძლებლობაში იგულისხმება შეუძლებლობა სხვადასხვა ტექნიკური მიზეზების გამო თუ შეუძლებლობა (ობიექტის მხრიდან) სურვილის არქონის გამო.

გარდა ამისა, როგორც კანონიდან, ისე მისი განმარტებითი ბარათიდან ჩანს, რომ მონაცემთა გაცვლის სააგენტოს ინფორმაციული უსაფრთხოების საკითხებში უფლებამოსილება მხოლოდ საჯარო სექტორსა და კრიტიკური ინფორმაციული ინფრასტრუქტურის ობიექტებზე ვრცელდება. ინფორმაციული უსაფრთხოების კანონის ფარგლებში ინტერნეტ–ცენზურის  ან სახელმწიფო პოლიტიკური კონტროლის რაიმე მექანიზმის განხორციელება პრაქტიკულად გამორიცხულია.

დაისვა კითხვები, თუ რაში სჭირდებათ კერძო ობიექტებს (მაგალითად, ბანკებს) ინფორმაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში სახელმწიფოს დახმარება, თუ ამას თავადაც ახორციელებენ. პირველ რიგში, საქართველოს IT სფეროში შესაბამისი კვლევების არარსებობის გამო, რთული სათქმელია კერძო თუ საჯარო ობიექტები თავიანთ ინფორმაციულ უსაფრთხოებას რა დონეზე უზრუნველყოფენ. 2007 წელს ესტონეთზე კიბერ შეტევები განხორციელდა. ესტონურ ბანკებს (მაგალითად, შვედურ ბანკ Swedbank–ის ესტონურ განშტოებას) თავდასხმის მოგერიება გაუჭირდათ.  მათი საქმიანობის (ინტერნეტ ბანკინგის სერვისი, ბანკომატების მომსახურება და სხვ.) შეფერხება დღეზე მეტხანს გაგრძელდა მაშინ, როდესაც მათი ინფორმაციული უსაფრთხოება საქართველოში ამჟამად არსებულზე მაღალ დონეზე იდგა (საქართველოს ინფორმაციული უსაფრთხოების კანონპროექტის გათვალისწინებული ღონისძიებები უკვე წლების მანძილზე ხორციელდებოდა).

საბოლოო ჯამში, კანონი, თუ მიღებულ იქნა, ქვეყნის ინფორმაციული უსაფრთხოების გაძლიერებისთვის წინგადადგმული ნაბიჯი იქნება. სამართლებრივი საფუძვლის ჩაყრას, ტექნიკური შესაძლებლობების (როგორც მონაცემთა გაცვლის სააგენტოსა და–ს მხრიდან, ისე კერძო სექტორში) განვითარება უნდა მოჰყვეს. კრიტიკური ინფორმაციული ინფრასტრუქტურის დაცვის განვითარება იქნება წინაპირობა, ქვეყანამ თავიდან აიცილოს ისეთი ტოტალური ჩავარდნა, როგორიც 2008 წლის აგვისტოში მოხდა საქართველოზე კიბერ შეტევების დროს. გარდა ამისა, კანონპროექტში განსაზღვრული სხვა პუნქტები IT კერძო სექტორის განვითარების წამხალისებელიც უნდა გამოდგეს.

მხოლოდ ეს კანონი საკმარისი არ იქნება კრიტიკული ინფორმაციული ინფრასტრუქტურის განსაზღვრის და მათ მიერ შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელების გარეშე. კანონპროექტი ზოგადად აღწერს შესაბამისი უწყებების უფლება–მოვალეობებს – მომავალში მეტი კონკრეტიკა გახდება საჭირო (რაც გათვალისწინებულია კიდეც კანონში სხვადასხვა უწყებების მიერ დამატებითი საკანონმდებლო აქტების მიღების საშუალებით). საქართველოს მალე კიბერ უსაფრთხოების კონცეფციაც უნდა ჰქონდეს. საქართველო ამ დოკუმენტებში სხვა ქვეყნების გამოცდილებას ეყრდნობა. თუმცა ისინი მხოლოდ ზოგადი პრინციპებსა და მიმართულებებს განსაზღვრავენ  და რაიმე გაუგონარი მათში არ ჩაიწერება.